185. rocznica urodzin i 130. rocznica śmierci Jana Matejki
Jan Alojzy Matejko – ur. 24 czerwca 1838 r. w Krakowie, zm. tamże 1 listopada 1893 r. – polski malarz, twórca obrazów historycznych i batalistycznych, historiozof. Był autorem ponad trzystu obrazów olejnych oraz kilkuset rysunków szkiców. Jeden z najwybitniejszych malarzy w historii.
Tajemnicą popularności artysty jest nie tylko kunszt wykonania prac, Matejko był zafascynowany gotycką rzeźbą Wita Stwosza i późnorenesansowymi artystami włoskimi. Obrazy są kadrowane, spiętrzone i przepełnione namiętnością. Artysta komponował wielopostaciowe sceny, często rozwinięte panoramicznie. Jego dzieła przenikała silna ekspresja na granicy patosu, wyrafinowana aranżacja całych scen, dynamika linii konturu, intensywne barwy oraz pełne ekspresji rysy fizjonomiczne i psychiczne.
Malarstwo Matejki charakteryzowały precyzja konturu, dbałość o szczegóły oraz wygładzona powierzchnia malarska, uzyskana dzięki oszczędnemu zakładaniu farb. Z upływem czasu artysta nadawał osobiste cechy postaciom i portretował ich zmienne reakcje psychiczne, aby pogłębić dramaturgię przedstawianych scen.
W tym roku przypada 185. rocznica urodzin i 130. rocznica śmierci najwybitniejszego i powszechnie cenionego polskiego malarza Jana Matejki. Jan Matejko konsekwentnie realizował misję artysty i reprezentował postawę obywatelskiej służby na rzecz narodu. Jego celem było ukazanie w dziełach sztuki przyczyn upadku I Rzeczypospolitej oraz przypomnienie o chlubnej przeszłości i dawnej potędze kraju. W ten sposób chciał przekonać Polaków żyjących pod zaborami o wartości ich kulturowego dziedzictwa i podtrzymać dążenia na rzecz odzyskania niepodległości. Twórczość Jana Matejki stała się sławna dzięki obrazom historycznym, a do jego najważniejszych dzieł należą: Rejtan – upadek Polski (1866), Unia Lubelska (1869), Batory pod Pskowem (1872), Bitwa pod Grunwaldem (1878), Hołd Pruski (1882), Sobieski pod Wiedniem (1883), Kościuszko pod Racławicami (1888), Konstytucja 3 Maja (1892), Śluby Jana Kazimierza (1893), cykl „Dzieje cywilizacji w Polsce”(1888-1889). Artysta jest również autorem kilku tysięcy rysunków i akwarel. W 1860 roku wydał dzieło „Ubiory w Polsce”, w którym przedstawił polski strój historyczny od 1200 do 1795 roku. W 1884 roku wykonał rysunkowe projekty malowideł do cyklu „Dzieje cywilizacji ludzkości” dla Politechniki Lwowskiej, a w 1892 roku ukończył „Poczet królów i książąt polskich”. Artysta interesował się także zagadnieniami związanymi z konserwacją zabytków Krakowa. Brał udział w pracach Komitetu Odbudowy Wawelu, restauracji Sukiennic oraz Kościoła Mariackiego, dla którego w latach 1889-1891 zaprojektował polichromię – jedno z najwybitniejszych dzieł polskiego malarstwa monumentalnego.
23 czerwca – Dzień Ojca
Dzień Ojca – święto będące wyrazem szacunku i wdzięczności ojcom. W Polsce od roku 1965 obchodzone jest corocznie 23 czerwca.
Obchody zapoczątkowane zostały w Stanach Zjednoczonych, gdzie po sukcesie Dnia Matki pojawiły się głosy, by ustanowić święta również dla pozostałych członków rodziny. Dzień Ojca wydawał się naturalnym dopełnieniem. Pierwsze obchody święta odbyły się 19 czerwca 1910 roku w miasteczku Spokane w stanie Waszyngton za sprawą Sonory Smart Dodd, córki weterana wojny secesyjnej Williama Smarta. Sonora Dodd, dowiedziawszy się o ustanowieniu Dnia Matki (3 lata wcześniej, w 1907 r.) wpadła na pomysł, by analogicznie święto wprowadzić dla uczczenia trudu opieki nad rodziną i zasług dla wszystkich ojców – w szczególności jej własnego, który po śmierci matki samotnie wychowywał ją oraz pięcioro młodszego rodzeństwa. Wydarzenie miało charakter lokalny, a starania i wprowadzenie go na skalę krajową nie przyjęły się przez kilka kolejnych dekad. Dopiero prezydent Nixon w 1972 roku oficjalnie ustanowił Dzień Ojca. Chociaż w Polsce święto ma już kilkudziesięcioletnią tradycję, nie jest tak celebrowane jak Dzień Matki.
W 76 krajach na świecie Dzień Taty jest obchodzony wtedy, kiedy w Stanach Zjednoczonych Ameryki, czyli w 3 niedzielę czerwca. Tak jest m.in. we Francji, Grecji, Wielkiej Brytanii, Czechach, na Słowacji, Węgrzech, w Argentynie, Turcji i Chinach. W pierwszą niedzielę czerwca Dzień Ojca przypada na Litwie i w Szwajcarii. W Danii Dzień ojca ma stałą datę – 5 czerwca.
W Austrii jest to druga niedziela czerwca. Włosi, Hiszpanie i Portugalczycy obchodzą Dzień Ojca 19 marca – w dniu św. Józefa. W Niemczech Dzień Ojca przerodził się w Dzień Mężczyzn i jest obchodzony w dniu Wniebowstąpienia Pańskiego. W Estonii, Szwecji, Finlandii, Islandii i Norwegii Dzień Ojca świętuje się w drugą niedzielę listopada. Najpóźniej, 26 grudnia, Dzień Ojca obchodzony jest w Bułgarii.
Nie jest istotne to, ile masz lat, dla swojego taty zawsze będziesz dzieckiem. Dla ciebie z kolei, człowiek, któremu przybyło już zmarszczek i siwych włosów, zawsze będzie tatusiem – cierpliwym, wyrozumiałym mądrym i gotowym dzielić się tą mądrością. To właśnie jest więź, która łączy rodziców i ich dzieci. Nie ma znaczenia, że jesteś dorosłą osobą, być może nawet głową rodziny. Dzień Taty zawsze pozostanie aktualnym świętem – okazją, by podziękować mężczyźnie, który przez całe życie był dla ciebie nauczycielem, za cały jego trud.
Wszystkim ojcom, tatom i tatusiom dziękujemy za to, że są. Życzymy Wam samych pogodnych dni, życia w zdrowiu i dostatku! Niech Wasze pokłady energii na spełnianie marzeń nigdy się nie wyczerpią. Wszystkiego najcudowniejszego!!!
Powiatowa Biblioteka Publiczna w Opolu Lubelskim 
230. rocznica urodzin Aleksandra Fredry
Rok 2023 został ustanowiony przez Sejm RP Rokiem Aleksandra Fredry – 20 czerwca przypada 230. rocznica urodzin najwybitniejszego polskiego komediopisarza, a także pamiętnikarza, poety oraz żołnierza kampanii napoleońskich.
Aleksander Fredro wywodził się ze starej rodziny szlacheckiej o kilkunastoletniej tradycji, urodził się 20 czerwca 1793 roku w majątku rodzinnym w Surochowie k. Jarosławia. Jako 16-letni chłopiec wstąpił na ochotnika do armii Księstwa Warszawskiego dowodzonej przez księcia Józefa Poniatowskiego. Brał udział m.in. w wyprawie na Moskwę w 1812 roku, dosłużył się stopnia kapitana. Za męstwo w walkach został odznaczony Złotym Krzyżem Orderu Virtuti Militari, a przez cesarza Francuzów Napoleona Bonaparte Orderem Legii Honorowej.
Fredro to twórca oryginalnej polskiej komedii. Doskonale znał teatr europejski i jego tradycje, do których świadomie nawiązywał w swojej twórczości. Napisał kilkadziesiąt utworów scenicznych: jednoaktówek i komedii wieloaktowych, fars, grotesek i wodewilów, które szybko trafiały na sceny teatrów: lwowskiego, warszawskiego i krakowskiego. W roku 1818 napisał swoją pierwszą komedię „Pan Geldhab”. Debiutem scenicznym Aleksandra Fredry była jednak jednoaktówka „Intryga na prędce, czyli Nie ma złego bez dobrego”, powstała w roku 1815, a pierwszy raz wystawiona w 1817 roku. Jednym z najbardziej znanych dzieł Aleksandra Fredry są „Śluby panieńskie, czyli Magnetyzm serca”. Pierwsza wersja tej pięcioaktowej komedii wierszem powstała w 1827 roku, ostateczna – pięć lat później. Jedną z ważnych pozycji w kanonie polskiej literatury jest „Zemsta”, napisana prawdopodobnie w 1833 roku. W jego twórczości na uwagę zasługują również „Damy i huzary”, „Pan Jowialski”czy „Dożywocie”.
Był autorem komedii obyczajowych z życia szlachty, głównie prowincjonalnej. Pisywał również wiersze, poematy, aforyzmy. W swych komediach Fredro ukazał mistrzostwo w tworzeniu charakterystyki bohaterów, kształtowaniu akcji i giętkości języka. Do utworów wprowadzał akcenty humorystyczne i elementy komiki ludowego teatru, ówcześnie właściwe tylko farsie.
Utwory Fredry weszły na stałe do kanonu polskiej literatury i teatru. Jego bajki, jak np. „Małpka w kąpieli”, „Zupa na gwoździu” czy „Paweł i Gaweł”, są lekturami literatury dziecięcej.
Aleksander Fredro jest również autorem pamiętników z epoki napoleońskiej „Trzy po trzy”, uznanych za klasykę literatury wspomnieniowej.
Zmarł we Lwowie w 1876 roku.
„W uznaniu zasług dla polskiej kultury Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia rok 2023 Rokiem Aleksandra Fredry. ” – głosi uchwała Sejmu.
Dzień Dziecka – najszczęśliwsze święto na świecie
Dzień Dziecka to międzynarodowe święto obchodzone w Polsce od 1950 roku. Od 1952 roku Dzień Dziecka jest świętem stałym, celebrowanym w dniu 1 czerwca. Święto zostało ustanowione, aby zabiegać o bezpieczeństwo dla dzieci z całego świata.
To, że Dzień Dziecka obchodzimy w Polsce niezmiennie 1 czerwca od 1952 roku to zasługa organizacji The International Union for Protection of Childhood (Światowego Związku Ochrony Dzieciństwa). Święto to miało uświadomić wszystkim dorosłym, że prawa najmłodszych powinny być respektowane na całym świecie, a dzieci nie powinny uczestniczyć w wojnach, chodzić głodne ani być krzywdzone.
Oto historia Dnia Dziecka, święta, które uszczęśliwia każdego młodego człowieka!
Oficjalna historia Dnia Dziecka sięga lat 50. XX wieku. Co ciekawe, w Chinach święto to zostało ustanowione znacznie wcześniej, bo już w 1926 roku. Chociaż Międzynarodowy Dzień Dziecka obchodzony jest w wielu krajach świata, nie zawsze przypada tego samego dnia. W krajach słowiańskich, takich jak Czechy, Słowacja, Ukraina i – oczywiście – Polska, Dzień Dziecka obchodzony jest 1 czerwca. Dzieci w Turcji świętują 23 kwietnia, jednocześnie z Narodowym Świętem Niepodległości. U naszych zachodnich sąsiadów termin obchodzenia Dnia Dziecka jest kwestią problematyczną, a wynikło ze skomplikowanej historii tego kraju: W RFN dzień ten świętowany był 20 września, zaś w NRD – 1 czerwca. Po zjednoczeniu przyjęto oficjalnie, że Dniem Dziecka w Niemczech jest 20 września, jednak wiele osób i tak świętuje go 1 czerwca. Ze zwyczaju świętowania odstają nieco Francja, Włochy i Japonia. We Francji oraz Włoszech 6 stycznia (a więc w święto Trzech Króli) obchodzi się Dzień Rodziny. Od 1948 roku oficjalnym Dniem Dziecka w Japonii jest 5 maja, jednak tradycja w tym kraju jest bardzo silna – nieoficjalnie 5 maja Japończycy świętują Dzień Chłopca, z kolei 3 marca Dzień Dziewczynki.
Niektóre kraje nie mają konkretnie sprecyzowanej daty fetowania tego święta i tak:
– w Argentynie przypada ono na drugą niedzielę sierpnia,
– w Australii na czwartą środę października,
– na Węgrzech na ostatnią niedzielę maja.
Są też kraje, w których Dzień Dziecka fetuje się 20 listopada, czyli w rocznicę uchwalenia Deklaracji Praw Dziecka (1959 rok) oraz Konwencji o Prawach Dziecka (30 lat później). Wśród tych państw można wymienić m.in. Egipt, Irlandię czy Kanadę.
Zapoczątkowana w latach 50. XX wieku historia Dnia Dziecka oraz idea jego powstania warta jest ciągłego przypominania, a dzieci – nie tylko od święta – powinny być traktowane z szacunkiem i miłością.
-
Wszystkim dzieciom życzymy, aby ich dzieciństwo było jak najlepsze i trwało jak najdłużej!
Powiatowa Biblioteka Publiczna w Opolu Lubelskim
Zapraszamy miłośników książek po kolejne nowości wydawnicze!
Serdecznie zapraszamy po nowości wydawnicze zakupione specjalnie z myślą o naszych czytelnikach. Wśród nich dalsze losy znanych już bohaterów oraz nowe propozycje cenionych przez naszych czytelników autorów. Bogata oferta sprawi, że każdy znajdzie coś dla siebie.
Powiatowa Biblioteka Publiczna w Opolu Lubelskim
