Powstanie w Getcie Warszawskim
19 kwietnia – 16 maja 1943 r.
Warszawskie getto było największym spośród założonych przez Niemców, a pierwsze koncepcje jego utworzenia Niemcy podjęli już na początku listopada 1939 r. Jesienią zaczęły pojawiać się przypadki tyfusu – wtedy rozeszła się pogłoska, że źródłem tej choroby jest część miasta najliczniej zamieszkana przez Żydów. Na przełomie zimy i wiosny zaczęły być widoczne tablice informujące o strefie zagrożenia tyfusem, a w marcu 1940 r. Adam Czerniaków, prezes warszawskiego Judenratu, otrzymał rozkaz zbudowania muru wokół „obszaru dotkniętego epidemią”, jak Niemcy określali tę część miasta.
Na mocy zarządzeń gubernatora dystryktu warszawskiego Ludwiga Fischera z października 1940 r. nastąpił podział miasta – na teren getta musiało przenieść się 138 tys. Żydów, a z kolei 113 tys. Polaków musiało ten teren opuścić. Zamknięcie granic getta nastąpiło w nocy z 15 na 16 listopada 1940 r. – od tego momentu getto stało się dzielnicą zamkniętą. Przez kolejne miesiące granice getta kilkukrotnie zmieniano, najczęściej zmniejszając jego obszar, a po zakończeniu tzw. Wielkiej Akcji latem 1942 r. teren getta znacznie okrojono.
Nadzór nad gettem sprawowały niemieckie władze okupacyjne. Podlegała im Rada Starszych (Judenrat), na czele której stał Adam Czerniaków. Wśród wielu podległych mu urzędów i instytucji ważną rolę pełniła Żydowska Służba Porządkowa.
Nastawienie władz niemieckich na maksymalną eksploatację ekonomiczną Żydów, ograniczenia w dostępie do żywności oraz znaczny wzrost cen spowodowały stopniowe pogarszanie się sytuacji ludności getta. Powszechnym zjawiskiem był głód i choroby, w wyniku których, w latach 1940-1942 zmarło co najmniej 83 000 osób.
22 lipca 1942 roku Niemcy rozpoczęli deportację więźniów getta do obozu zagłady w Treblince. Zginęło tam niemal 300 tys. warszawskich Żydów. Jesienią 1942 roku w tzw. getcie szczątkowym pozostało już tylko kilkadziesiąt tysięcy Żydów. Byli to głównie ludzie młodzi i w sile wieku, bez rodzin, zatrudnieni w niemieckich warsztatach produkcyjnych, tzw. szopach. W tych warunkach, gdy nie pozostawało już nic do stracenia, wśród żydowskiej młodzieży narodziła się myśl o zbrojnym oporze.
19 kwietnia 1943 r.
Żołnierze z Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB) i Żydowskiego Związku Wojskowego (ŻZW) stawili zbrojny opór wkraczającym do getta warszawskiego siłom niemieckim. Tym samym rozpoczęli powstanie, które nie miało szans na zwycięstwo. Ich celem była godna śmierć w walce. Był to ostatni akt tragedii warszawskich Żydów, masowo wywożonych na śmierć do Treblinki.
Powstanie trwało niespełna miesiąc, a jego tragicznym epilogiem było wysadzenie 16 maja 1943 r. przez Niemców Wielkiej Synagogi na Tłomackiem. To właśnie wtedy dowodzący akcją tłumienia powstania generał SS Jürgen Stroop napisał w swoim raporcie: „Żydowska dzielnica mieszkaniowa w Warszawie już nie istnieje!”.
Powstanie w Getcie Warszawskim było największym zrywem ludności żydowskiej podczas II wojny światowej, a zarazem pierwszym powstaniem miejskim w kupowanej Europie.
Powiatowa Biblioteka Publiczna w Opolu Lubelskim
Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej
Wiosną 1940 roku, na mocy decyzji najwyższych władz Związku Radzieckiego, z dnia 5 marca 1940 roku, NKWD dokonało zbrodni w Katyniu, Twerze, Charkowie i Kijowie na co najmniej 21 tysiącach obywateli Polski. Wśród zamordowanych byli oficerowie i funkcjonariusze m.in. Wojska Polskiego, Policji i Straży Więziennej, a także urzędnicy, uczeni, profesorowie wyższych uczelni, artyści, lekarze, nauczyciele, prawnicy. Stanowili elitę narodu, jego potencjał obronny, intelektualny i twórczy. Jeńcy ginęli od strzału w tył głowy. Ofiary zostały pogrzebane w zbiorowych, bezimiennych mogiłach w Katyniu, Charkowie oraz Miednoje. Egzekucje trwały od kwietnia do maja 1940 r.
Wiosną 1943 roku Niemcy opublikowali informację o odkryciu w ZSRR masowych grobów polskich oficerów wojska, funkcjonariuszy policji, więzienników. Związek Radziecki przyznał się do popełnienia tej zbrodni, ale dopiero po 50 latach od dokonania mordu, tj. 13 kwietnia 1990 roku, kiedy to przekazano listy transportowe NKWD w ręce władz polskich. Na pamiątkę tego wydarzenia dzień 13 kwietnia obchodzony jest jako Światowy Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej.
13 kwietnia Dniem Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej – polskie święto państwowe obchodzone co roku, uchwalone 14 listopada 2007 roku przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej poprzez aklamację, w celu oddania hołdu ofiarom zbrodni katyńskiej.
Pamiętamy!
Powiatowa Biblioteka Publiczna w Opolu Lubelskim
Uwaga!!! …trwa konkurs ;)
Przypominamy o trwającym konkursie fotograficznym organizowanym przez Powiatową Bibliotekę Publiczną w Opolu Lubelskim przy współpracy Muzeum Regionalnego w Kluczkowicach oraz Wydziału Edukacji, Zdrowia, Kultury i Sportu Starostwa Powiatowego w Opolu Lubelskim.
Jest to IV Edycja Konkursu Fotograficznego „POWIAT OPOLSKI W OBIEKTYWIE”, którego tegorocznym tematem przewodnim są „Cztery pory roku w Powiecie Opolskim”.
Konkurs odbywa się pod Honorowym Patronatem Starosty Opolskiego.
Prace należy przesyłać do 30 kwietnia 2026 r.
.
Regulamin konkursu oraz Formularz zgłoszeniowy dostępny w zakładce Działalność kulturalna.
Powiatowa Biblioteka Publiczna w Opolu Lubelskim
Radosnego Alleluja!!!
Powiatowa Biblioteka Publiczna w Opolu Lubelskim
Dni Zawilca i Dni Pszczoły 2026
13 – 17 kwietnia – „ Dni zawilca 2026”
Scenariusz zajęć: I etap: prezentacja multimedialna związana z tematem zajęć
II Etap :zajęcia w plenerze w parku przypałacowym lub na szlakach Wrzelowieckiego Parku Krajobrazowego
III Etap : podsumowanie zajęć, zajęcia plastyczne, rozwiązywanie krzyżówek, rebusów i quizów przyrodniczych
Na zajęciach będą poruszane następujące tematy:
- Zapoznanie się ze środowiskiem płazów występujących na naszym terenie, obserwowanie migracji ropuchy szarej nad stawem w Kluczkowicach
- Obserwowanie i rozpoznawanie ptaków zamieszkujących nasze tereny za pomocą lunety, lornetek i przewodników o ptakach.
- Co to jest las, zapoznanie się z warstwami lasu, rozpoznawanie wiosennych roślin runa leśnego, opis budowy wiosennych roślin (do pomocy zestaw Młodego Przyrodnika).
- Praca leśnika. Zasady prawidłowego zachowania w lesie.
- Praca z mikroskopem, oglądanie w powiększeniu preparatów przyrodniczych pozyskanych podczas zajęć w plenerze.
18 – 22 maja – Dni pszczoły 2026
Scenariusz zajęć:
I etap: prezentacja multimedialna, wykład, pogadanka związana z tematem zajęć
II Etap :zajęcia w plenerze na wybrany temat, w parku przypałacowym lub na szlakach Wrzelowieckiego Parku Krajobrazowego
III Etap : podsumowanie zajęć, zajęcia plastyczne, rozwiązywanie krzyżówek, rebusów i quizów przyrodniczych
Na zajęciach będą poruszane następujące tematy i zagadnienia:
- „Pszczoła i jej znaczenie w życiu człowieka”
- „Rośliny przyjazne pszczołom i dzikim zapylaczom”
- „ Ptaki odżywiające się owadami zapylającymi”
- „ Budowa pszczoły, jej cykl rozwojowy”
- „Organizacja pracy w rodzinie pszczelej”
- „Budowa ula i jak pszczoły go użytkują”
- „Pszczelarz, jego praca i opieka nad pszczołami”
- „Co zagraża pszczołom i dlaczego musimy o nie dbać ?”
- „Produkty pszczele ważne dla naszego zdrowia i urody”
Zestaw młodego przyrodnika będzie zawierał:
Przewodnik „Rośliny i zwierzęta, ptaki”, lupa, lornetka, pojemnik z lupką na ciekawe okazy, kompasy, długopis, kartki do zapisywania itp.
Zajęcia „Dni zawilca i pszczoły 2026” są bezpłatne, zgłoszenia chętnych do uczestnictwa w warsztatach, przyjmujemy od pon. do pt. w godz. 9.00 – 15.00. Dodatkowe informacje o zajęciach będą udzielane u pracowników Muzeum. Tel. 81 827 10 67, 509 806 107, 506 111 513
